Το κοινωνικό ζήτημα και η δράση μας

Διανύουμε μία εποχή όπου οι άνθρωποι υποφέρουν από συμπτώματα γήρανσης σε ολοένα και μικρότερες ηλικίες. Απέναντι σε ένα τόσο σημαντικό ζήτημα που κάποτε θα γίνει και δικό μας βίωμα, αποφασίσαμε να αντιταχθούμε με μια δράση που σκοπό έχει να προσφέρει χαμόγελο, πνευματική διαύγεια – έστω και προσωρινή – και να βοηθήσει στην κοινωνικοποίηση των ανθρώπων αυτών μέσα από τη δημιουργία διαπροσωπικών σχέσεων που προκύπτουν από την κατά το δυνατόν συχνότερη επαφή τους με ομάδα εμψυχωτών και εθελοντών που τους επισκέπτεται.

Το πρόγραμμα βασίζεται στην ενεργητική και όχι παθητική συμμετοχή των ηλικιωμένων. Κάθε συνάντηση ενθαρρύνει την δημιουργικότητα μέσα από την τέχνη, ενώ παράλληλα πραγματοποιούνται και άλλες δραστηριότητες όπως παίξιμο επιλεγμένων επιτραπέζιων παιχνιδιών, εκτενείς συζητήσεις σε θέματα που επιλέγουν οι ίδιοι, παιχνίδια ρόλων και, βέβαια, τραγούδι. Με αυτόν τον τρόπο, οι ηλικιωμένοι εμπλέκονται ενεργά στη διαδικασία. Το ψυχαγωγικό μοντέλο που προτείνουμε και υλοποιούμε, ενεργοποιεί και προκαλεί έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις, απομακρύνει την σκέψη από τον πόνο, μειώνει το στρες λειτουργώντας αγχολυτικά και βοηθά στην μεγάλη μάχη εναντίον της κατάθλιψης. Επιπροσθέτως, διεγείρει την αυτοσυγκέντρωση και βοηθά τη μνήμη, δύο από τις πιο βασικές νοητικές λειτουργίες.

Ο δρόμος προς το θάλλω

Πρόγραμμα «Αντάμα»

Το πρόγραμμα «Αντάμα» αποτέλεσε την πρώτη επαφή της ομάδας μας με την τρίτη ηλικία σε επίπεδο ψυχαγωγίας. Ήταν μία πρωτοβουλία της Εταιρείας Πολιτισμού Σύνθεση και υλοποιήθηκε με την υποστήριξη και χρηματοδότηση του Κοινωφελούς Ιδρύματος ΤΙΜΑ. Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάστηκε και πραγματοποιήθηκε ένα σημαντικό κοινωνικό πρόγραμμα για άτομα της τρίτης ηλικίας σε ανταπόκριση της μείωσης ή πλήρους απουσίας ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων στις Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων, λόγω των αυξανόμενων οικονομικών δυσκολιών.

Το πρόγραμμα δεν αποσκοπούσε μόνο στην ψυχαγωγία αλλά και στη νοητική ενδυνάμωση των συμμετεχόντων, ενώ είχε σχεδιαστεί βάσει αναγνωρισμένου μοντέλου ψυχαγωγίας ηλικιωμένων της Μεγάλης Βρετανίας, ο εμπνευστής του οποίου ταξίδεψε ως την Ελλάδα με σκοπό την εκπαίδευσή μας σε αυτό. Ο συντονισμός του προγράμματος πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με διακεκριμένους Έλληνες γεροντολόγους.

Στο πλαίσιο του προγράμματος, οργανώθηκαν σύντομες διαδραστικές συναντήσεις ειδικά διαμορφωμένες για ηλικιωμένα άτομα, οι οποίες προσέφεραν μία συμμετοχική εμπειρία στους συμμετέχοντες, καταργώντας έστω για λίγο την κοινωνική τους απομόνωση.

Ύστερα από έναν κύκλο συναντήσεων σε πολλά μη κερδοσκοπικά γηροκομεία και άλλες δομές της Αττικής, το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με επιτυχία, άνοιξε τον δρόμο για νέες δράσεις και πρωτοβουλίες στο χώρο της τρίτης ηλικίας, ενώ έτυχε και αναφοράς σε διεθνή περιοδική έκδοση.

Πρόγραμμα «Σημεία Στήριξης»

Τον Ιανουάριο του 2016, ξεκίνησε μία γόνιμη συνεργασία με το Φιλανθρωπικό Σωματείο Κοινωνική Μέριμνα Μοσχάτου «Διονύσιος Θεοφιλάτος» με σκοπό την υλοποίηση δράσης ψυχαγωγίας ηλικιωμένων, στο πλαίσιο του προγράμματος «Σημεία Στήριξης», με την υποστήριξη και χρηματοδότηση του Κοινωφελούς Ιδρύματος ΤΙΜΑ.

Η εν λόγω δράση πραγματοποιήθηκε στο Φιλανθρωπικό Γηροκομείο του Σωματείου της Κοινωνικής Μέριμνας Μοσχάτου, διήρκησε έως και τον Μάρτιο του 2017 και είχε ως στόχο την ψυχαγωγία των ανθρώπων που φιλοξενούνται στο γηροκομείο, μέσα από ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα με στοιχεία νοητικής ενδυνάμωσης, για τους ηλικιωμένους φιλοξενούμενους.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ατομική ενασχόληση με τους φιλοξενούμενους, την προτροπή για δημιουργία, ενώ πραγματοποιήθηκε και μία πρώτη προσπάθεια επαφής με την ομάδα των κατάκοιτων, προκειμένου να αξιολογηθούν οι ανάγκες της ιδιαίτερης αυτής κατηγορίας φιλοξενούμενων που μάλιστα παρουσιάζει μία πληθυσμιακά αυξητική τάση.

Ένας σύντομος απολογισμός

Έχουν περάσει 3 χρόνια από τότε που επισκεφθήκαμε την πρώτη μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων. 3 χρόνια γεμάτα έντονα συναισθήματα και όμορφες στιγμές, ακόμη κι όταν τα νέα δεν ήταν ευχάριστα. Εκεί, στις μικρές και μεγάλες σάλες, γνωρίσαμε ανθρώπους γεμάτους όνειρα, πλήρεις από γλυκές αναμνήσεις.

Δεν χρειάστηκε να περάσει πολύς καιρός για να αντιληφθούμε πως η ψυχαγωγία είναι μια αμφίδρομη δράση και όπως εκείνοι, έτσι κι εμείς περνάμε όμορφα πρωινά και απογεύματα, γελάμε, συγκινούμαστε και φεύγουμε καλύτεροι και γεμάτοι αισιοδοξία. Με αρκετούς από τους ανθρώπους που γνωρίσαμε, έχουμε πια μια σχέση και ένα δέσιμο που δύσκολα ξεχνιέται και ακόμη πιο δύσκολα το αφήνεις πίσω σου. Για εμάς ήταν μία μεγάλη εμπειρία με θεαματικά αποτελέσματα, απόδειξη πως οφείλουμε να συνεχίσουμε. Για τους ίδιους ήταν η ατμόσφαιρα, η θερμή αγκαλιά, τα χαμόγελα, ο χορός, η αγάπη μας για εκείνους.

Έτσι, λοιπόν, γεννήθηκε η ιδέα του θάλλω. Ενός πρότυπου προγράμματος ψυχαγωγίας ανθρώπων που φιλοξενούνται στις κατά τόπους μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, με κύριο μέλημά μας την ενίσχυση της υποδομής του συστήματος ψυχαγωγίας των ηλικιωμένων.

Μέχρι σήμερα, είχαμε και συνεχίζουμε να έχουμε αρωγούς και υποστηρικτές απλούς ανθρώπους, καλλιτέχνες, επιστήμονες και μεγάλους οργανισμούς, χωρίς τους οποίους δεν θα είχαμε τη δύναμη να συνεχίσουμε, γι’ αυτό και τους ευχαριστούμε θερμά για την βοήθειά τους να υλοποιήσουμε ένα τόσο ιδιαίτερο και δύσκολο έργο.